Arkadaşlar merhaba, çalıştığım firmada Uyumsoft kullanılmakta ve yine Uyumsoft'ta kullanılmak üzere geliştirilen birçok özel çözüm de uygulanmaktadır. Bu çalışmalar da hala devam etmektedir. Zor bir süreç geçiriliyor olsa da sonuç güzel oluyor. Yaptığımız bu uygulamalardan biri olan maliyet muhasebesi-kademeli dağıtım çalışmasını sizinle paylaşmak istedim.

Uyumsoft’ta var olan maliyet muhasebesine bir takım eklemeler yapılarak iyi bir çalışma ortaya çıktı.

Maliyet muhasebesinde kademeli dağıtım kullanarak, tüm operasyon maliyetlerini makineler üzerinde toplayıp, makine saat maliyetini bulmayı amaçladık. Bunun için öncelikle yardımcı gider yerleri ve esas üretim yerlerini belirledik. Ayrıca bunların her biri kar merkezimiz(masraf merkezi). Kar merkezleri ile gider yerleri arasında ilişki kurduk. Gider kalemlerimizi belirledik. Örn: Akaryakıt, telefon, kırtasiye, kur farkı, vs. Bu gider kalemleri daha muhasebeleştirme aşamasında kar merkezleri de seçilerek kaydedilmeye başlandı. Tabi raporlama açısında ihtiyaç duyacağımız ayrıntıyı da düşünmek zorundaydık. Analiz kartı yapısı ile de örneğin telefon giderinin hangi telefona ait olduğunu gösterdik. Kayıt sırasında kar merkezi ile varsa analiz kartı da seçildi. Özetlersek, yapı genelden özele doğru gidiyor ve sıralaması şu şekilde;

1. Kar merkezleri (Sevkıyat)
2. Gider kalemi (Akaryakıt)
3. Analiz kartı.(34 xyz 999 plakalı araç)

Bu yapı ile her 3 seviyeden de rapor alıp maliyetleri görebilir hale getirdik.

Bir sonraki aşama dağıtım anahtarını belirlemek oldu. Dağıtım anahtarı her gider kalemi için kullanılmak zorunda değil. Hangilerinde kullanacağımızı biz belirledik. Örneğin, personel servis gider kalemini muhasebeleştirirken kar merkezlerine dağıttık, dağıtım anahtarı olarak da kişi sayısını kullandık. Hangi bölümde ne kadar kişi varsa o kar merkezi o kadar pay aldı. (Dağıtım anahtarı kullanılan gider kalemlerinde kayıt girilirken kar merkezi girilmiyor çünkü dağıtım anahtarı ile birden fazla kar merkezine dağıtılıyor.) Dağıtım anahtarı kullanılmayanlar için ilgili kar merkezi, gider tipi ve analiz kartı seçilip bırakıldı. Bu ilk kayıt aşamasında olan dağıtımdı.

Bir de dönem sonunda yapılacak kademeli dağıtımın hangi oranlarda yapılacağı belirlenmeli. Burada kullandığımız dağıtım anahtarlarını ise, kişi sayısı, elektrik tüketim(kw/h), tamir bakım sayısı, ciro, çalışma saati ve eşit olarak belirledik veya bazı dağıtımlar için kendimiz yüzdelik olarak bir pay verdik. Örneğin: Yemekhanede toplanan toplam gideri, kişi sayılarına göre bir oran belirleyip ondan pay alan kar merkezlerine dağıtımını yaptık. Yani yemekhaneden pay alan sevkıyatta eğer 5 kişi varsa yemekhane giderinin toplamından bu oranda pay aldı.

Gider yerlerini belirlerken sıralama da önemli. Sıralama mantığı da şu şekilde, önce gelen sonrakilerin üzerine dağılır ve sıfırlanır. O gider yerinden nerelerin pay alacağına karar vermek ve her gider yerinin yükünü dikkate alarak sıralama yapmak önemli. Örneğin:

1. Yemekhane,
2. Sevkıyat,
3. Tamir Bakım,
4. Ortak idari birim,
5. Finansman,
6. Yönetim,
7. Pazarlama,
8. Genel Üretim Gideri,
9. İş İstasyonları

Bizim kurgumuza göre tüm gider yerleri yemekhaneden pay alır ve yemekhane sıfırlanır. Sevkıyat gideri yemekhaneden de aldığı yükle toplanır kendinden sonra gelen gider yerlerine dağıtılır, kendi sıfırlanır. En son genel üretim gider yerlerinde toplanan yükler iş istasyonlarına dağıtılır. Biz de bölüm bazında, birden fazla genel üretim yeri var. Burada genel üretimlere dağılan yük her genel üretimin kendi makinelerine dağıtıldı. Dağıtım tüm giderlerin iş istasyonlarında toplanmasıyla bitti. Daha sonra Crystal reports kullanılarak bir rapor hazırladık. Bu dağıtımı hangi dönem aralığı için çalıştıracaksak, o dönemdeki iş istasyonunda toplanan yükü bulup, o dönemdeki toplam çalışma saatine bölerek iş istasyonunun 1 saatlik operasyon maliyetlerini elde ettik.