Aşağıdaki makale İstanbul Üniversitesi MBA programında dersini aldığım saygıdeğer hocam Prof. Dr. Erdal Tekarslan’a aittir.
KAÇ ‘MAKYEL’SİNİZ?
Günümüzde örgütsel davranış kapsamında ele alınan “yöneticilik, liderlik, güç” gibi konularda ve hatta halk arasında “ hedefe ulaşmak için her yol mübahtır” gürüşü kimindir dendiğinde “Makyavel” diye cevap verildiğini biliyoruz. Bu anlamda Makyavelcilik, makyavelist, Makyavelci gibi isim ve sıfatların da türemiş olduğunu görüyoruz.Örgütsel davranışı etkileyen kişilik tipleri içinde “makyavelci” özellik bilhassa işlenmektedir.Bu sıfatı oluşturan kimdir ve nasıl oluşturmuştur? Bugünkü İtalya’da Floransa kentine bakın ve burayı 1469 - 1527 tarihleri arasında yaşamış olan Niccolo Machiavelli’nin devleti olarak görün. Siyasi açıdan büyük bir çalkantı içinde bulunan ve her kentin diğeri ile savaşta olduğu bir dönemi gözünüzün önüne getirin. Hatta başka bir kent devletine galip gelmek için Fransa Krallığı’ndan bile yardım istemenin normal kabul edildiği anlayışını da hesaba katın. Böyle bir dönemde N. Machiavelli siyasi birliği sağlamak için neleri, nasıl yapması gerektiği konusundaki önerilerini “II Principle” (Prens) adlı hediye bir kitapla Floransa Prensi’ne sunmuştur. Bugün Makyavelci dediğimiz kişiler hakkında verdiğimiz hükümler N. Machiavelli’nin kendi prensine yapığı davranışçı önerilere dayanmaktadır. Konuyu daha iyi anlayabilmek için neden, niçin, nasıl düsturundan hareket ederek önce N. Machiavelli’nin insanlar hakkında kabul ettiği temel görüşleri belirlemeye çalıştım. Bakış açısının kavranabilmesi için öncelikle bunları sıralamak isterim:
·         İnsan o kadar saftır ve anlık gereksinimlerinin hükmü altına öyle girmiştir ki kandırma arzusunda olan kişi, istekli enayiler bulmakta asla başarısız olmayacaktır.
·         İnsanlar babalarının ölümünü miraslarının kaybından daha çabuk unuturlar.
·         Mal varlıklarına ve onurlarına dokunulmadıkça insanoğlunun çoğu hayatından memnundur.
·         …İnsanlar şimdi olan şeylerden geçmişte olanlara oranla daha fazla etkilenirler…
·         …İnsanları zamanın gereklerine uydukları sürece başarılı, uymadıkları zaman başarısız olacakları sorucuna varıyorum.
·         …Bir diğerinin büyüklüğüne sebep olan kendini mahveder…
·         …İnsanlar büyük ölçüde diğerlerinin ayak izlerinden gideler ve onların eylemlerini taklit ederler.
·         Yakın zamandaki büyük iyiliklerin eski yanlışları unutturduğuna inanan kendini kandırır.
·         İnsanlar kendini sevindireni kızdırmamaya, korku uyandırana göre daha az özen gösterirler. 

Machiavelli, lider özellikleri ve daranışlarını irdelemek üzere bugün okuttuğumuz özellikler, davranışsal, durumsal ve dönüşümcü liderlik yaklaşımları ile ilişkilendirilebilecek görüşleri de ortaya atmıştır. Bir liderde olması gereken özellikler ile yapması ve yapmaması önerilenler hususundaki görüşlerini şöyle özetleyebilirim: 
·         Bir prens maymun iştahlı, uçarı, kadınımsı, korkak ve kararsız oldupunda nefret uyandırır, olmamalıdır.
·         Prens nefret uyandırmaktan kaçınmak için elinden geleni yapmalıdır.
·         Akıllı adam her zaman büyüklerin yürüdükleri yolları izlemeli ve en üstün olanları taklit etmelidir.
·         Korku yerine sevgi uyandırmanın mı, yoksa sevgi yerine korku uyandırmanın mı daha iyi olduğu sorusu… Ancak sevgi ve korku nadiren birlikte bulunacağı için… birini seçmemiz gerekirse korku yaratmak sevgi uyandırmaktan çok daha güvenlidir.
·         Bir prens hayvan doğasını akıllıca kullanmayı bilmesi gerektiğinden hayvanlardan hem aslanı hem de tilkiyi seçmelidir. Çünkü aslan kendini tuzaklardan, tilki de kurtlardan koruyamaz. Bu nedenler prens tuzakları fark etmek için tilki, kurtları uzaklaştırmak için de aslan olmalıdır. Peki bireyi makyavelist yapan davranışçı önerileri nelerdir? 
·         …sözlerine önem vermeyen, ancak insanları kurnazlıklarıyla aldatan prenslerin büyük işler başardıklarını ve sonunda dürüstçe iş görenlerden daha iyi durumda olduğunu görüyoruz.
·         …sözünü tutması kendine zarar vereceği ve onu söz vermemye iten nedenler ortadan kalktığı zaman sözünü tutmayabilir ve tutmak zorunda da değildir.
·         …merhametli, sadık, insancıl, dindar ve dürüst görünmek ve öyle de olmak iyidir. Ancak zihin öyle bir dengede tutulmalıdır ki, öyle olmak gerekmediğinde prens aksai özelliklere nasıl döneceğini bilmeli ve değişmelidir.
·         …talihin rüzgarları ve gelgitleri değiştikçe prensin zihni de değişmelidir… Prens elindeyse iyi davranışlarda bulunmayı bırakmamalı ama mecbur kalırsa kötü yollardan gitmeyi de bilmelidir. 
Eğer kaç makyel olduğunuzu merak ediyorsanız, ölçeğiniz hazır!